Hẹp bao quy đầu là gì
Hẹp bao quy đầu là tình trạng lớp da bao bọc đầu dương vật quá chật nên không thể lộn xuống để bộc lộ quy đầu. Có người chỉ bị hẹp nhẹ, lộn được nhưng vướng và đau. Có người bao quy đầu dính hẳn vào quy đầu, không thể kéo xuống.
Tình trạng này gặp ở cả trẻ nhỏ lẫn người trưởng thành, và nguyên nhân ở hai nhóm khá khác nhau. Vì vậy phần tiếp theo sẽ tách riêng để bạn dễ phân biệt.
Hẹp sinh lý ở trẻ nhỏ khác gì hẹp bệnh lý
Ở bé trai sơ sinh và những năm đầu đời, bao quy đầu còn dính vào quy đầu là hiện tượng sinh lý bình thường. Theo thời gian, lớp dính này tách dần. Nhiều bé mất vài năm, thậm chí đến tuổi dậy thì mới lộn hoàn toàn được. Cha mẹ không nên cố kéo mạnh bao quy đầu của con vì có thể gây rách da, chảy máu và để lại sẹo, làm hẹp thật sự về sau.
Hẹp bệnh lý thường xảy ra sau các đợt viêm lặp lại, tạo sẹo xơ ở miệng bao quy đầu. Ở người lớn, đái tháo đường cũng làm da dễ viêm và hẹp hơn. Dấu hiệu gợi ý hẹp bệnh lý là vòng da trắng xơ cứng ở miệng bao, đau khi cương, hoặc lộn xuống gây nứt da.
Dấu hiệu cảnh báo cần đưa đi khám
Bạn nên cho trẻ hoặc chính mình đi khám khi gặp những điều sau:
- Bao quy đầu phình lên như bóng khi đi tiểu, dòng tiểu nhỏ hoặc tia tiểu yếu.
- Đỏ, sưng, đau, có mủ hoặc mùi hôi ở đầu dương vật.
- Viêm tái đi tái lại nhiều lần.
- Người lớn đau khi cương hoặc khi quan hệ, da nứt chảy máu.
- Bao quy đầu bị kẹt ở phía sau quy đầu, không kéo lên được.
Với hẹp bao quy đầu ở trẻ dưới ba tuổi không có triệu chứng gì, thường chỉ cần theo dõi. Quyết định có điều trị hay không, và điều trị thế nào, thuộc về bác sĩ sau khi khám trực tiếp.
Biến chứng nếu để lâu: viêm, nghẹt bao quy đầu
Chất bã tích tụ dưới bao quy đầu là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm. Viêm quy đầu và bao quy đầu gây đỏ, rát, ngứa, có khi tiết dịch. Viêm lặp lại làm da xơ cứng và hẹp thêm, tạo thành vòng xoắn bệnh lý.
Nghẹt bao quy đầu (nghẹt khoanh) là tình huống khẩn cấp: bao quy đầu bị kéo xuống quá quy đầu rồi kẹt lại, chặn dòng máu về. Quy đầu sưng nề, tím, rất đau. Khi gặp, hãy đến cơ sở y tế ngay, không tự xoay hay bóp.
Ở người lớn, hẹp bao quy đầu kéo dài còn làm tăng khó chịu khi quan hệ, và trong một số trường hợp liên quan đến viêm nhiễm vùng sinh dục. Nếu bạn đang lo ngại về ham muốn hay thời gian quan hệ, bài xuất tinh sớm có thể hữu ích.
Khi nào cần can thiệp và cha mẹ nên chuẩn bị gì
Với hẹp bao quy đầu ở trẻ nhỏ, bác sĩ thường ưu tiên theo dõi nếu bé không đau, đi tiểu bình thường. Khi cần can thiệp, có những cách không phẫu thuật như thuốc bôi theo chỉ định hay tập nong nhẹ dưới hướng dẫn. Trường hợp nặng hoặc viêm tái phát nhiều, bác sĩ có thể bàn về cắt bao quy đầu. Quyết định này cần cân nhắc cẩn thận cùng gia đình.
Cha mẹ nên ghi lại tần suất viêm, tính chất tia tiểu, mức độ đau của bé để bác sĩ nắm tình hình. Đừng hứa với con rằng “không đau” nếu chưa biết, hãy giải thích đơn giản và trấn an. Đối với người lớn, ngại ngùng là rào cản lớn nhất. Đây là tình trạng gặp không hiếm, và việc trao đổi với nhân viên y tế luôn cần được giữ riêng tư.
Sau điều trị hoặc can thiệp, vệ sinh và theo dõi vết thương đúng hướng dẫn rất quan trọng. Bạn cũng nên giữ thói quen khám nam khoa định kỳ, và có thể tìm hiểu thêm trong bài phì đại tuyến tiền liệt nếu bạn đã trung niên.
Vệ sinh đúng cách cho trẻ và người lớn
Vệ sinh đúng cách giúp hạn chế viêm và nguy cơ hẹp bao quy đầu. Với trẻ nhỏ, chỉ cần rửa bên ngoài bằng nước ấm sạch khi tắm, lau khô nhẹ nhàng. Không cần và không nên cố lộn bao quy đầu để chà rửa bên trong. Khi bé lớn dần và bao quy đầu tự lộn được, hãy dạy con rửa nhẹ nhàng rồi kéo lại vị trí cũ.
Với người lớn, nếu lộn được, hãy rửa dưới bao quy đầu bằng nước sạch mỗi ngày, lau khô và kéo bao quy đầu về chỗ cũ. Tránh dùng xà phòng có hương liệu mạnh làm kích ứng da. Mặc đồ lót cotton thoáng, thay mỗi ngày.
Phụ nữ bạn tình bị viêm vùng kín tái đi tái lại đôi khi cũng cần xem xét vệ sinh cả hai người; bạn có thể đọc thêm viêm âm đạo để hiểu cách phòng. Để biết thêm về chăm sóc sức khỏe trẻ em, hãy tham khảo hướng dẫn từ Bộ Y tế.
Phần lớn trường hợp hẹp bao quy đầu có hướng xử trí rõ ràng nếu được phát hiện sớm. Điều đáng tiếc nhất là để ngại ngùng kéo dài rồi biến chứng. Một buổi khám ngắn có thể giúp bạn hiểu rõ tình trạng của mình và yên tâm hơn.
